ΔΗΜΟΣ ΒΑΘΕΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η εφαρμογή του νόμου περί δήμων και κοινοτήτων στη Σάμο, του "προγράμματος Ι. Καποδίστριας", όπως είναι γνωστό, είχε ως αποτέλεσμα να χωριστεί το νησί σε τέσσερα τμήματα και να σχηματισθούν αντίστοιχα τέσσερις δήμοι: Βαθέος, Πυθαγορείου στο ανατολικό μέρος και Μαραθοκάμπου, Καρλοβασίων στο δυτικό. Οι νέοι δήμοι μοιάζουν με τα τέσσερα τμήματα της Σάμου κατά τη διάρκεια της ηγεμονικής της διοίκησης (1834-1912) : Βαθέος, Χώρας, Καρλοβασίων, Μαραθοκάμπου. Κατά την καποδιστριακή διοίκηση, 1828-1830, η Σάμος, έδρα των Ανατολικών Σποράδων ήταν διαιρεμένη σε έξι τμήματα: "ανατολικοβόρειον" του Βαθέος, "ανατολικονότιον" της Χώρας, "μεσημβρινόν" του Πύργου-Παγώνδα, "βόρειον" των Βουρλιωτών-Αγίου Κωνσταντίνου, "βορειοδυτικόν" των Καρλοβασίων "δυτικονότιον" του Μαραθοκάμπου. Συνεπώς η νέα διαίρεση σε δήμους έχει ιστορική σημασία, διότι συνδέει τη σύγχρονη πραγματικότητα με τις παλιότερες διοικητικές κατατμήσεις του νησιού.
Η σύγχρονη διαίρεση σε δήμους με το "σχέδιο καποδίστριας" έλαβε υπόψη της τη γεωγραφική διαμόρφωση του νησιού, την πληθυσμιακή κατανομή στα τέσσερα τμήματα και τους προαναφερθέντες ιστορικούς λόγους. Οι νέοι δήμοι έχουν τα ονόματα των παλιών "τμημάτων", εκτός από το δήμο Πυθαγορείου που αντικατέστησε το "τμήμα Χώρας" και έδωσε το όνομα της έδρας του στην ευρύτερη περιοχή που περιλαμβάνει. Στην ηγεμονική διοικητική διαίρεση το σημερινό Πυθαγόρειο, πρώην Τηγάνι, ήταν αρχικά επίνειο της Χώρας, που ξελίχτηκε σε αξιόλογο λιμάνι από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα και αναπτύχθηκε ως τουριστικό κέντρο μετά το 2ο παγκόσμιο πόλεμο.
Ο δήμος Βαθέος περιλαμβάνει την πρωτεύουσα του νομού Σάμου, όπου βρίσκεται και η δική του έδρα, και τις κοινότητες Βαθέος, Παλιοκάστρου, Κοκκαρίου, Βουρλιωτών, Αγίου Κωνσταντίνου, Μανωλατών, Σταυρινήδων και Αμπέλου. Ο συνολικός πληθυσμός του είναι 11.997 κάτοικοι, σύμφωνα με την απογραφή του 1991.