|
Ο ασθενής με περιτροχαντήριο κάταγμα αποτελεί συνήθως ένα επαχθές καθήκον για τις ορθοπαιδικές κλινικές, επειδή δεσμεύει ιατρικές και νοσηλευτικές δυνάμεις δυσανάλογα μεγάλες σε σχέση με το επιστημονικό και εκπαιδευτικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει. Επίσης δεν έχει συνήθως μακροχρόνια προοπτική τόσο λόγω της φύσης της νόσου όσο και λόγω του ποιού των ασθενών και του περιβάλλοντός τους. Έτσι αναπτύσσονται στρεβλότητες, οι οποίες στερούν τους ορθοπαιδικούς από την ικανοποίηση μιας μεγάλης επίτευξης, δηλαδή της αποτελεσματικής αντιμετώπισης αυτών των καταγμάτων που καταξίωσε το λειτούργημά τους καθ' όλη την διάρκεια του τρέχοντος αιώνος και μέχρι τις μέρες μας. Τα περιτροχαντήρια κατάγματα αποτελούν σήμερα ένα σοβαρό ιατρικό, νοσηλευτικό, κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα λόγω της μεγάλης αύξησης του αριθμού τους. Αλλά ποιοί ήταν οι λόγοι που αύξησαν τον αριθμό των περιτροχαντηρίων καταγμάτων; Η αύξηση του μέσου όρου ζωής, με ότι αυτό συνεπάγεται, αποτελεί τον πρώτο και κύριο λόγο της αύξησης του αριθμού των καταγμάτων του άνω πέρατος του μηριαίου (υποκεφαλικών και περιτροχαντηρίων). Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στις Η.Π.Α. νοσηλεύονται κατ' έτος 200.000 ασθενείς με κατάγματα του ισχίου και καταλαμβάνουν το 30% των Ορθοπαιδικών Κλινών με κόστος νοσηλείας ένα δισεκατομμύριο δολλάρια. Άλλος λόγος αύξησης του αριθμού αυτών των καταγμάτων είναι η ευκολώτερη προσπελασιμότητα των υπηρεσιών υγείας που οδηγεί ηλικιωμένους ασθενείς με κατάγματα του ισχίου με πιο επιτακτική την έννοια του επείγοντος από ότι σε παρελθούσες εποχές. Η μεταβολή του θεσμικού ρόλου της οικογένειας οδηγεί στην προσφυγή στις τακτικές υπηρεσίες υγείας με την υποσυνείδητη, ένοχη σκέψη της απαλλαγής για άλλοτε άλλο χρονικό διάστημα από την φροντίδα του ηλικιωμένου. Η οργάνωση της ζωής και ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις γίνεται ολοένα πιο εχθρική για τους ηλικιωμένους αυξάνοντας τους κινδύνους πρόκλησης κατάγματος από την κυκλοφοριακή αναρχία και την αυξημένη βία. Αλλά και νεώτερα άτομα με συστηματικά νοσήματα που άλλοτε θα είχαν πεθάνει υπόκεινται σε αυξημένο κίνδυνο κατάγματος ισχίου λόγω της αλλοίωσης της ποιότητας των οστών που συνοδεύει πολλά από τα νοσήματα αυτά. Η γήρανση του πληθυσμού καθ' εαυτή οδηγεί στην στατιστική αύξηση των καταγμάτων του ισχίου στο σύνολο του πληθυσμού. Η αντιμετώπιση του περιτροχαντηρίου κατάγματος έχει γενικά βελτιωθεί στην Ελλάδα κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Μετά το 1985 όλες οι πρωτεύουσες των Νομών απέκτησαν τουλάχιστον από μία Ορθοπαιδική Κλινική που παρέχει τις υψηλού επιπέδου υπηρεσίες της στους κατοίκους της περιοχής της. Ετσι αντικαταστάθηκε το παλαιότερο ολιγοκεντρικό πρότυπο αντιμετώπισης του προβλήματος με τις παλιές καταξιωμένες επαρχιακές Ορθοπαιδικές Κλινικές (Κιλκίς, Νάουσα, Δράμα). Η ανακατονομή όμως του πληθυσμού που δημιούργησε η αστυφιλία και η εσωτερική μετανάστευση αλλά και η υποδοχή μεγάλου αριθμού Ελλήνων του εξωτερικού και ιδιαίτερα του γηράσκοντος πληθυσμού αυτών που είναι και πιο μόνιμοι κάτοικοι της χώρας μας, αύξησε εκθετικά τις απαιτήσεις για Ορθοπαιδικές Κλίνες στα μεγαλύτερα αστικά Κέντρα και ιδίως στη Θεσσαλονίκη. Στη Πόλη της Θεσσαλονίκης η Ορθοπαιδική είναι μία νεαρά ειδικότητα εάν ληφθεί υπόψη ότι ακόμη και πριν από δέκα με δώδεκα χρόνια δεν υπήρχαν καθόλου Ορθοπαιδικές Κλινικές στα Κρατικά Νοσοκομεία. Σήμερα και πάλι οι ελλείψεις είναι τεράστιες αν ληφθεί υπόψη ότι Νοσοκομεία βάσεως στερούνται Ορθοπαιδικών Κλινικών αλλά και οι λειτουργούσες είναι μικρές για το έργο που καλούνται να διεκπεραιώσουν. Αλλά και η εκμετάλλευση της έννοιας του υποθετικά ενιαίου χώρου του νοσοκομειακού τομέα από τους εκάστοτε κρατούντες οδήγησε και οδηγεί σε υπερβολικές στρεβλότητες ως προς τη διαχείριση των Ορθοπαιδικών ασθενών με κυριώτερο αντικείμενο τους ασθενείς με περιτροχαντήριο κάταγμα και την τύχη τους. Οι Ορθοπαιδικές Κλινικές σε πολλές πριπτώσεις δεν μπορούν να διαχειρισθούν το αντικείμενο και πολλές φορές ανέχονται ή/και ευνοούν την διαχείριση ενός κατ' εξοχήν Ορθοπαιδικού επιτεύγματος, που είναι η έγκαιρη χειρουργική αντιμετώπιση και κινητοποίηση των ασθενών ακόμη και από μη Ορθοπαιδικούς. Αλλά και στον ιδιωτικό τομέα τα πράγματα δεν είναι πολύ καλύτερα αν λάβουμε υπόψη ότι οι μεν Ιδιωτικές Κλινικές υψηλού κόστους πολλές φορές αδυνατούν να απορροφήσουν ασθενείς του είδους που εξετάζουμε ενώ δεν υπάρχει στην ουσία ο περίφημος ανταγωνισμός λόγω της επ' αόριστο στην ουσία αναστολής έκδοσης νέων αδειών. Είναι γενική αντίληψη ότι ο κυριώτερος αρνητικός παράγοντας στην αντιμετώπιση αυτών των καταγμάτων και των καταστάσεων που δημιουργούν είναι η έλλειψη ενός κεντρικού σχεδιασμού και στρατηγικής που να ξεκινά από την επιλογή του Κέντρου αντιμετώπισης και να τελειώνει με την επανένταξη του ασθενούς στην οικογένεια που είναι ο τελικός στόχος. Άμεση και αποτελεσματική χειρουργική αντιμετώπιση, ταχεία κινητοποίηση και όσο το δυνατόν ταχύτερη διακομιδή (εντός ολίγων ημερών) σε ειδικό Κέντρο χαμηλής εντάσης νοσηλείας και αποκατάστασης. Αυτές οι μονάδες που είναι μικρού κόστους λειτουργίας σε σχέση προς τα Νοσοκομεία μειώνουν την άμεση μετεγχειρητική θνητότητα που για τον πρώτο μήνα φθάνει διεθνώς στο 10% και ελαττώνουν το βαθμό μόνιμης αναπηρίας που συνεπάγεται το κάταγμα. Η επόμενη φάση συνίσταται στην εισαγωγή του ασθενούς σε γηριατρικό τμήμα, σε Γηροκομείο και το ιδεώδες στην επιστροφή του στην οικογένεια. Το σχήμα αυτό της αντιμετώπισης είναι το πιο ανθρωπιστικό και αποτελεσματικό, διότι μειώνει τη θνητότητα, την αναπηρία και το οικονομικό κόστος. Βέβαια, το ιδεώδες θα ήταν η προσπάθεια πρόληψης αυτών των καταγμάτων και ακόμη περισσότερο των διαδοχικών καταγμάτων στο ίδιο ή στο αντίθετο ισχίο. Η αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης και ιδιαίτερα η λελογισμένη φυσική άσκηση των ηλικιωμένων, η αποφυγή χρήσης και κατάχρησης φαρμάκων που μειώνουν την μυική ισχύ και ελαττώνουν τον συγχρονισμό των μυικών κινήσεων, η αποφυγή της έκθεσης των ηλικιωμένων στους κινδύνους της κυκλοφοριακής αναρχίας και η διδασκαλία ανάπτυξης προστατευτικών και αποτρεπτικών αντανακλαστικών. Η δυναμική της επιβίωσης των ασθενών με περιτροχαντήρια κατάγματα είναι απογοητευτική. Η άμεση μετεγχειρητική, Νοσοκομειακή θνητότητα, δηλαδή τον πρώτο μήνα μετατραυματικά είναι 9,5%, τον τρίτο μήνα 16,8%, τον έκτο μήνα 21% και τον δωδέκατο 27%. Αλλά για τους νεώτερους(<60 χρόνων) είναι 5,6% ενώ για τους πιο μεγάλους είναι 50%. Οι άνδρες έχουν υψηλότερη θνητότητα από τις γυναίκες. Η ηλικία και το φύλο είναι οι καθοριστικοί παράγοντες. Το πρόβλημα της νοσηλείας των ασθενών που βρίσκονται στην αποθεραπεία παραμένει. Με δεδομένο ότι στόχος είναι η επανένταξη των ασθενών σε οικογενειακό περιβάλλον, ελκυστική φαίνεται η λύση της αναδοχής από οικογένειες που ενισχυόμενες οικονομικά και κοινωνικά θα μπορούσαν να το υποκαταστήσουν σε περίπτωση ανυπαρξίας ή αδυναμίας του φυσικού. Εχει αποδειχθεί ότι η μείωση των ημερών της νοσοκομειακής νοσηλείας ελαττώνει την άμεση μετεγχειρητική θνητότητα. Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για την αποτελεσματικότητα που θα καταξίωνε τον ρόλο Ιδρυμάτων μειωμένης έντασης νοσηλείας κατά την αποθεραπεία ασθενών με περιτροχαντήριο κάταγμα, είναι βέβαιο ότι αυτά έχουν να διαδραματίσουν σοβαρό ρόλο στη μείωση της αναπηρίας και τον περιορισμό του τελικού κόστους. Πρωτοπορειακό στην αντίληψη της ανάγκης αυτής και στην εφαρμογή του θεσμού των Κλινικών Αποθεραπείας είναι το Ιδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. |
|---|
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ