Στάδιο 1 :
Μαλάκυνση του χόνδρου χωρίς παρουσία χόνδινων ινιδίων.
Στάδιο 2 :
Σχηματισμός ινιδίων σε περιοχή διαμέτρου < 1,3 cm.
Στάδιο 3 :
Σχηματισμός ινιδίων σε περιοχή διαμέτρου > 1,3 cm, χωρίς παρουσία υποχόνδριου οστού.
Στάδιο 4 :
Βαρεία απώλεια αρθρικού χόνδρου με αποκάλυψη υποχόνδριου οστού.

ΣΚΟΠΟΣ

Σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι η παρουσίαση της εμπειρίας της Ορθοπεδικής Κλινικής του 424 ΓΣΝΕ στην Θεσ/νίκη, από την χειρουργική αντιμετώπιση της χονδροπάθειας της επιγονατίδας με την μέθοδο Maquet.

ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ

Κατά τα τελευταία 2 έτη (1994-1995) παρουσιάστηκαν 300 ασθενείς στα Ε.Ι. της κλινικής μας στους οποίους τέθηκε η διάγνωση χονδροπάθεια της επιγονατίδας.
Εξ'αυτών νοσηλεύτηκαν 60 ασθενείς (20%), ενώ 21 ασθενείς (7%) χρειάστηκε να αντιμετωπισθούν χειρουργικά με την μέθοδο Maquet και λήψη οστικού μοσχεύματος από τον λαγόνιο.
Ο μέσος όρος ηλικίας των ασθενών ήταν 23 έτη (εύρος 18-26 έτη). Όλοι οι ασθενείς ήταν άρρενες στρατευμένοι ή οπλίτες πενταετούς υποχρεώσεως και αντιμετωπίσθηκαν αρχικώς συντηρητικά επί τουλάχιστον 1-2 μήνες.
Τα προεγχειρητικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

α) Από το ιστορικό:
1. επίμονο διάχυτο άλγος στο πρόσθιο τμήμα του γόνατος με διάρκεια πέραν των 6 μηνών.
2. αίσθημα αστάθειας του γόνατος σε διάφορες δραστηριότητες.
3. άλγος κυρίως στο κατέβασμα σκάλας ή κατηφόρας.
β) Κατά την κλινική εξέταση:
1. κριγμός με συνοδό άλγους της επιγονατίδας άλλοτε άλλου βαθμού.
2. έντονη ευαισθησία κατά την πίεση στις πλάγιες επιφάνειες της επιγονατίδας.
3. κινητικότητα του γόνατος συνήθως φυσιολογική με άλγος στις τελικές μοίρες της κάμψεως.
4. πολύ σπάνια είχαμε παρουσία μικρής ποσότητας ενδραθρικού υγρού.
5. Ενίοτε και ατροφία τετρακεφάλου μυός.

Χειρουργική Τεχνική

Κατά την μέθοδο Maquet, διενεργείται μια μέση κάθετη τομή στο άνω 1/3 μόριο της κνήμης από τον κάτω πόλο της επιγονατίδας και μέχρι 10-12 cm κάτωθεν του Κ.Κ. (Κνημιαίο Κύρτωμα).
Γίνεται παρασκευή του επιγονατιδικού τένοντα αποφεύγοντας τις μεγάλες αποκολλήσεις ιστών, και τέμνεται το περιόστεο εκατέρωθεν του συνδέσμου, ενώ ακολουθεί μικρού βαθμού αποκόλληση του περιοστέου εύρους περίπου 3 mm ένθεν και ένθεν της οστεοτομίας και εκατέρωθεν αυτής.
Διενεργούνται τρυπανισμοί ανά περίπου 0,6 cm με φρέζα 2,7 mm και τελικά εκτελείται οστεοτομία του πρόσθιου χείλους της κνήμης μήκους 10-11,5 cm περιφερικά του Κ.Κ. και ύψους 1,5-0,3 cm.
Το Κ.Κ. ανασηκώνεται κατόπιν χωρίς μεγάλες αποκολλήσεις, ενώ η περιφερική πρόσφυση του ανασπασθέντος τμήματος στην κνήμη γίνεται προσπάθεια να παραμείνει ανέπαφη.
Ακολουθεί τοποθέτηση σπογγώδους μοσχεύματος από τον λαγόνιο μήκους 2,5 cm, πλάτους 1,5 cm, και ύψους 0,8-1,2 cm.
Γίνεται τελικοτελική συρραφή του περιοστέου εκατέρωθεν και το οστικό μόσχευμα συγκρατείται από το κνημιαίο κύρτωμα με βίδα malleolar.
Η τελική πρόσθια μετατόπιση του Κ.Κ. ανέρχεται έτσι σε 0,8-1,2 cm.
Μετεγχειρητικά το άκρο τοποθετείται σε ασφαλισμένο σε πλήρη έκταση λειτουργικό νάρθηκα και ο ασθενής κινητοποιείται συνήθως την 2η-3η μετεγχειρητική μέρα με βακτηρίες χωρίς φόρτιση.
Μετά από 3 εβδομάδες επιτρέπεται η προοδευτική φόρτιση με βακτηρίες και νάρθηκα, ενώ έχουν ήδη αρχίσει ισομετρικές ασκήσεις. Ο νάρθηκας χρησιμοποιείται για συνολικά 6 εβδομάδες και στη συνέχεια αρχίζει η ενεργητική Κ/Θ και κινητοποίηση του γόνατος.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Η μέση χρονική περίοδο follow up επί συνόλου 21 ασθενών ανήρθε σε 16.1 μήνες (εύρος 6-21 μήνες) μετεγχειρητικά.
Η "κύρια" επιπλοκή που παρουσιάστηκε σε συνολικά 12 ασθενείς (57%) ήταν προβλήματα στην ενσωμάτωση του οστικού μοσχεύματος στην κνήμη. Αναλυτικά :

- σε 5 (23%) περιπτώσεις έσπασε το κεντρικό τμήμα του ανασπασθέντος οστικού τεμαχίου.
(Απ'αυτές σε 3 περιπτώσεις έγινε νεαροποίηση και καθήλωση με Kirschner για 2 μήνες ενώ σε 2 περιπτώσεις
αφαιρέθηκαν τα κομμάτια τα οποία ήταν μικρά).
- σε 4 (19%) περιπτώσεις υπήρξε θραύση του ανασπασθέντος οστικού τεμαχίου στο σημείο εισόδου της βίδας
(η μια περίπτωση αντιμετωπίσθηκε με τοποθέτηση νέας βίδας κεντρικότερα, μια με τοποθέτηση αγκράφας
κεντρικότερα
και 2 περιπτώσεις αντιμετωπίσθηκαν με παράταση της ακινητοποιήσεως για 1 μήνα).
- σε άλλες 3 περιπτώσεις είχαμε καθυστερημένη πώρωση της οστεοτομίας
(μετά από παράταση της ακινητοποίησης για 1-2 μήνες
επήλθε πώρωση). ενώ
- σε 3 περιπτώσεις υπήρξε επιπολής φλεγμονή στο σημείο που βρισκότανε η κεφαλή της βίδας
(η φλεγμονή υποχώρησε μετά την αφαίρεση της βίδας).

α) στην αρχικά εκτεταμένη αποκόλληση του περιοστέου που γινόταν στην περιοχή της οστεοτομίας.
Η επιπλοκή αυτή προλαμβάνεται εάν γίνει μικρή μόνο αποκόλληση του περιοστέου κατά την οστεοτομία,
όπως ήδη περιγράφτηκε στην τεχνική της εγχείρησης,
εύρους μόνο 3 mm ένθεν και ένθεν της τομής.
και β) σε χαλάρωση της βίδας που συγκρατούσε το οστικό μόσχευμα στο κνημιαίο κύρτωμα,
όπως έδειξε ο υπερηχογραφικός έλεγχος.