ΣΥΖΗΤΗΣΗ:

α) Για τον εργαστηριακό έλεγχο
Το πρώτο που παρατηρεί κανείς από τον εργαστηριακό έλεγχο είναι η μεγάλη διαφορά στο επιπολασμό των ορολογικών δεικτών της ηπατίτιδας B & C ανάμεσα στο υπό έλεγχο δείγμα και στους αιμοδότες. Η διαφορά αυτή μπορεί να εξηγηθεί διότι:
1) στο ελεγχθέν δείγμα παρατηρείται αυξημένο ποσοστό χρηστών ενδοφλεβίων ναρκωτικών ουσιών,
2) μεγαλύτερος μέσος όρος ηλικίας των ασθενών σε σχέση με τους αιμοδότες, 3) μεγάλος αριθμός των ασθενών έχει υποστεί στο παρελθόν χειρουργικές επεμβάσεις και μεταγγίσεις αίματος ή και παραγώγων αυτού. Είναι φανερό ότι άτομα των παραπάνω κατηγοριών απορρίπτονται από την εθελοντική αιμοδοσία.
Επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανίχνευση του δείκτη Anti-HBc ο οποίος εκτός της αξίας που έχει για την αξιολόγηση της έκθεσης κάποιου ατόμου στην ηπατίτιδα Β θεωρείται και από πολλούς ερευνητές (Scheeff et al 1988) σαν δείκτης υψηλού κινδύνου αιματογενών μολύνσεων, ο οποίος παραμένει ανιχνεύσιμος σχεδόν καθ’ όλη την διάρκεια της ζωής ενός ατόμου που έχει έρθει σε επαφή με τον ιό της ηπατίτιδας Β, εν τούτοις μπορεί να μας αποκαλύψει τμήματα του πληθυσμού που είναι πολύ πιθανόν να παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο να έχουν εκτεθεί σε αιματογενείς μολυσματικούς παράγοντες είτε είναι αυτοί γνωστοί είτε άγνωστοι. Αυτός ήταν και ο λόγος που χρησιμοποιήθηκε στην έρευνα μας και μετρήθηκε σαν εργαστηριακός δείκτης υψηλού κινδύνου μετάδοσης αιματογενών μολύνσεων στους χειρουργούς.
Το γεγονός ότι κατά την διάρκεια της μελέτης μας δεν ανιχνεύθηκε κανείς ασθενής ο οποίος να είναι οροθετικός στον έλεγχο για το Anti-HIV, δεν σημαίνει ότι δεν υφίσταται και η πιθανότητα να χειρουργηθεί στο Νοσοκομείο μας ασθενής ο οποίος να είναι φορέας του ιού HIV. Απλά δείχνει ότι σε σύγκριση με άλλες χώρες, ο κίνδυνος για τους χειρουργούς να έλθουν σε επαφή με ασθενή ο οποίος να είναι άγνωστος φορέας του ιού HIV είναι πολύ μικρός.
Αντίθετα παρουσιάζεται πολύ αυξημένος κίνδυνος να έρθει κάποιος χειρουργός σε επαφή με μολυσμένο αίμα από ασθενή ο οποίος να είναι φορέας των ιών της ηπατίτιδας Β και C χωρίς ο ίδιος ο ασθενής να το γνωρίζει.
Τα υπέρ ενός εργαστηριακού ελέγχου είναι ότι μας δείχνει σχεδόν ακριβείς πληροφορίες για την ορολογική κατάσταση ενός ατόμου σε σχέση με την έκθεση του σε μολυσματικούς παράγοντες οι οποίοι μεταδίδονται μέσω αίματος με μόνος περιοριστικούς την ευαισθησία και ειδικότητα της κάθε μιας συγκεκριμένης διαγνωστικής δοκιμασίας.
Επίσης είναι δυνατόν να αποκαλύψει αφανείς μολύνσεις τις οποίες πιθανόν ο ασθενής να μην γνωρίζει, με αποτέλεσμα ο έλεγχος αυτός να αποβεί προς ίδιον όφελος του ασθενούς (έγκαιρη διάγνωση, διαφορετική θεραπευτική αντιμετώπιση). Ακόμη εάν το προσωπικό του χειρουργείου γνωρίζει εκ των προτέρων τους φορείς τότε θα λάβει αυξημένα προστατευτικά μέτρα μόνον σ' αυτούς και όχι σε όλους γενικά τους χειρουργημένους γεγονός που αυξάνει αφ'ενός μεν το κόστος του χειρουργείου αλλά αφ' ετέρου κουράζει τους χειρουργούς, όπως έχει φανεί και από άλλες μελέτες (Hammond et al 1990).
Η εφαρμογή τέτοιων γενικών προστατευτικών μέτρων γρήγορα ξεχνιέται.
Στα κατά μπορούν να γραφούν οι χρονοβόρες διαδικασίες που απαιτούνται για την τέλεση αυτών των εργαστηριακών εξετάσεων (ιδιαίτερα όταν πρόκειται για επείγουσα χειρουργική επέμβαση), το οικονομικό κόστος, η πιθανότητα μη συγκατάθεσης του ιδίου του ασθενούς και τέλος ο πιθανός κίνδυνος ατυχήματος του αιμολήπτη.
Επί πλέον πρέπει να σημειωθεί ότι η πιθανότητα ενός αρνητικού αποτελέσματος δεν εξασφαλίζει την μη μόλυνση του ασθενούς ιδιαίτερα αν αυτός παρουσιάζει συμπεριφορά υψηλού κινδύνου, διότι το παράθυρο οραρνητικότητας σε μερικές μολύνσεις είναι δυνατόν να φτάνει και τους 3 μήνες. Ακόμη πολλές φορές είναι δυνατόν η γνώση ενός θετικού αποτελέσματος να αποβεί αρνητική για τον Ιατρό διότι είναι δυνατόν να τον επιβαρύνει με μεγαλύτερο άγχος το οποίο ευνοεί την πιθανότητα ατυχήματος κατά την διάρκεια του χειρουργείου.
β) Για τον μη ορολογικό έλεγχο-ερωτηματολόγιο
Τα προβλήματα που συναντήσαμε κατά την λήψη απαντήσεων του ερωτηματολογίου εντοπίζονται:
1) στην λήψη αξιόπιστων απαντήσεων στις ερωτήσεις που αφορούν την σεξουαλική συμπεριφορά του ατόμου και
2) στην υποκειμενικότητα της τελικής εκτίμησης των απαντήσεων από τον Ιατρό που παίρνει το ερωτηματολόγιο. Ιδιαίτερα άτομα μεγάλης ηλικίας δεν απαντούσαν στις ερωτήσεις που αφορούσαν την σεξουαλική τους συμπεριφορά, ενώ άτομα μικρής ηλικίας (κυρίως άρρενες) υπερεκτιμούσαν αριθμητικά την σεξουαλική τους δραστηριότητα.
Στα υπέρ του ερωτηματολογίου συγκαταλέγονται: 1) η ταχύτητα με την οποία ο Ιατρός μπορεί να έχει μια πρώτη εκτίμηση για την επικινδυνότητα ενός ατόμου 2) το μηδενικό οικονομικό κόστος 3) η ικανοποιητική ευαισθησία και ειδικότητα που δείχνει να έχει εφαρμογή μιας τέτοιας μεθόδου ελέγχου των ασθενών.
Προτείνεται ότι οι παράγοντες υψηλού κινδύνου που θα πρέπει να εξετάζονται στο ερωτηματολόγιο είναι οι κάτωθι:
α) Σεξουαλική συμπεριφορά υψηλού κινδύνου.
β) χειρουργικές επεμβάσεις κατά το παρελθόν
γ) χρήση ενδοφλεβίων ναρκωτικών ουσιών
δ) μεταγγίσεις κατά το παρελθόν
ε) εγκλεισμός σε ιδρύματα
στ) ιστορικό ηπατίτιδας του ιδίου ή της οικογένειάς του
ζ) εάν γνωρίζει ο ίδιος αν είναι φορέας του HIV
η) συχνές επισκέψεις σε χώρες με υψηλό επιπολασμό της ηπατίτιδας ή του AIDS
θ) καταγωγή από χώρες με υψηλό επιπολασμό της ηπατίτιδας ή του AIDS
ι) επάγγελμα υψηλού κινδύνου
ία) τατουάζ - τρυπήματα αυτιών
β) σεξουαλική σχέση με άτομο που αν ανήκει σε κάποια από τις παραπάνω κατηγορίες.
γ) Για την γενικευμένη χρήση των προστατευτικών μέτρων
Σε πολλές (Gerberding et al 1986, CDC 1988, Cordin et al 1990) έχει προταθεί η γενικευμένη χρήση προστατευτικών μέτρων. Η παραπάνω πολιτική βασίζεται στην υπόθεση ότι θα εκλαμβάνονται από το προσωπικό του Νοσοκομείου ως οροθετικοί όλοι ανεξαιρέτως οι ασθενείς και γι' αυτό το λόγο το προσωπικό θα παίρνει πλήρη προστατευτικά μέτρα για όλους τους ασθενείς. Για τον σκοπό αυτό το προσωπικό θα πρέπει να εκπαιδευθεί στην χρήση ειδικών προστατευτικών μεθόδων που προφυλάσσουν από αιματογενείς μολύνσεις. Πολλοί όμως ερευνητές (Hammond et al 1990) αμφιβάλλουν κατά πόσον αυτά τα γενικευμένα προστατευτικά μέτρα είναι πρακτικά και εφαρμόσιμα. Γι' αυτούς τους λόγους προτείνουμε τα παρακάτω μέτρα:
1) Θεωρούμε αναγκαίο τον εμβολιασμό όλου του προσωπικού του Νοσοκομείο για την ηπατίτιδα Β
2) Δεν θεωρούμε σκόπιμο τον προεγχειρητικό εργαστηριακό έλεγχο για κανέναν από τους προαναφερθέντες δείκτες, ως μέτρο προστασίας του προσωπικού του Νοσοκομείου μας.
3) Αντίθετα προτείνουμε αντί οποιουδήποτε προεγχειρητικού ορολογικού ελέγχου των ασθενώ, να δοθεί έμφαση στον μη ορολογικό έλεγχο (ερωτηματολόγιο) αυτών και προτείνουμε την υιοθέτηση των μέτρων που έχουν προτείνει η Hospital Infection Society και η Surgical Infection Study Group της Μ. Βρετανίας και τα οποία έχουν δημοσιευθεί στο περιοδικό British Medical Journal στις 28.11.92. συνοπτικά οι Βρετανοί προτείνουν:
1) σε περιοχές που ο επιπολασμός κάποιας από τις παραπάνω λοιμώξεις είναι υψηλός (ξεπερνάει το 5%) θα πρέπει να λαμβάνονται γενικευμένα προστατευτικά μέτρα είτε πρόκειται για προγραμματισμένο είτε πρόκειται για επείγον χειρουργείο.
2) σε περιοχές που ο τοπικός επιπολασμός κάποιας από τις παραπάνω λοιμώξεις είναι χαμηλός εάν στο ατομικό ιστορικό του ασθενή αναγνωρισθεί υψηλός κίνδυνος για αιματογενείς λοιμώξεις ή ο ασθενής αυτός είναι γνωστός φορέας κάποιων από τους παραπάνω ιούς τότε υποχρεωτικά να ληφθούν αυστηρά προστατευτικά μέτρα.
3) εάν ο ασθενής πρόκειται να υποβληθεί σε επέμβαση που χαρακτηρίζεται εξαιρετικά δύσκολη (ορθοπεδική, καρδιοχειρουργική, εγκαύματα ή γναθοχειρουργική, στην οποία θα απαιτηθεί οστεορραφή των γναθών με ατσαλένιο σύρμα) τότε θα πρέπει να ληφθούν απαραιτήτως πλήρη προστατευτικά μέτρα ανεξάρτητα τοπικού επιπολασμού ή προσωπικών παραγόντων υψηλού κινδύνου του ασθενούς.

ABSTRACT:

The purpose of this study was to determine a) the frequency of positive carriers of HBV, HCV, and HIV, and of the patients who are at high risk for blood-borne infections, b) the frequency of accidental contact with biological fluids from patients and the possible risk of infection for the Medical and Nursing staff and c) the forming of a protocol for the protection of hospital staff (Doctors and Nurses) to prevent accidental infection after contact with biological material of unknown carriers of these viruses. For this purpose we tested 270 patients, admitted to KAT Hospital for various reasons. All patients at admission were given a questionnaire focused on demographic details and information about possible contact with hepatitis B and C, and HIV1 and 2 viruses.
A coded sample was then send to Blood Bank for serological testing for the serological markets Anti-HCV, HBsAg, Anti-HBc, Anti-HIV1 and 2. Following this we checked for possible accidental contact of biological material from these patients with the Hospital staff. In conclusion the results were as follows:
a) No patient was found to be positive for antibodies against the HIV viruses (0.00%),
b) 13 patients were positive for HBsAg (4.82%),
c) 18 patients were found to be positive for antibodies against the HCV virus (6.67%) and finallly
d) 124 patients were found to be positive for Anti-HBc (45.93%). Accidental contact for the staff with biological material for the patients (mainly blood) without puncture of the skin in 15.19%. We conclude that no universal serological screening of patients undergoing operation is necessary as a measure to enhance awareness of the Hospital staff in order to prevent accidental infections from undercognised carriers of the viruses mentioned above. Emphasis should be placed on non-serological screening methods to identify patients who have an increased risk of transmitting bloodborne infections by taking a careful history to elucidate potential risk factors.

ΑΡΧΗ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

H σελίδα κατασκευάσθηκε από τον Νικο Βαχαβιόλο E-mail: niva@scorpion.diavlos.forthnet. gr και είναι ενημερωμένη την 9 - 5 -1996