Ένας "σπασμένος αυχένας" δημιουργεί πάντοτε δυσοίωνες σκέψεις, αλλά όλες οι κακώσεις της Α.Μ.Σ.Σ. δεν συνοδεύονται απαραίτητα από σοβαρές επιπλοκές. Κάποιες από αυτές τις βλάβες είναι απαρεκτόπιστες. Όμως ελάχιστοι τυχεροί τραυματίες παθαίνουν μια δυνητικά σοβαρή κάκωση χωρίς νευρολογική βλάβη. Και βέβαια στον αυχένα, οι συνέπειες της παρεκτόπισης της βλάβης είναι ίσως σοβαρότερες από οπουδήποτε αλλού. Έτσι, έχει μεγάλη σημασία ο χαρακτηρισμός των κακώσεων αυτών σαν σταθερές ή ασταθείς.
Οι όροι αυτοί έχουν ιδιαίτερη σημασία: σταθερή είναι η κάκωση εκείνη όπου τα στοιχεία της Σ.Σ. δεν θα παρεκτοπιστούν με τις συνήθεις κινήσεις, έτσι ώστε να μην κινδυνεύει ο ανέπαφος νωτιαίος μυελός. Αντίθετα, σε μια ασταθή κάκωση μπορεί να έχουμε παρεκτόπιση των στοιχείων της Σ.Σ. με πιθανό αποτέλεσμα τη βλάβη του νευρικού ιστού. Ευτυχώς, μόνο το 10% των σπονδυλικών καταγμάτων είναι ασταθή και λιγότερα από 5% συνοδεύονται από βλάβη του Ν.Μ.
Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να παρουσιάσει τα αποτελέσματα της αντιμετώπισης των ασταθών κακώσεων της Αυχενικής Μοίρας της Σ.Σ. με συσκευή halo.

(eik 1: Η στεφάνη της συσκευής halo). (eik 2: Η κλασική συσκευή halo)

Ιστορικά, ένας ατελής δακτύλιος που προσομοίαζε με τη συσκευή halo χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Bloom, ορθοπαιδικό χειρουργό, ο οποίος κατά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο θεράπευε πιλότους που είχαν υποστεί κατάγματα του προσωπικού κρανίου με συνοδά εγκαύματα στο πρόσωπο. Ο δακτύλιος αυτός στάθηκε η αφορμή για την κατασκευή της κλασικής συσκευής σκελετικής συγκράτησης halo, που αναφέρεται για πρώτη φορά το 1959 από τους Perry και Nickel. Η πρώτη συσκευή halo (eik 2: Η κλασική συσκευή halo) αποτελούνταν από έναν πλήρη δακτύλιο, που στηριζόταν με μπάρες πάνω σε έναν κηδεμόνα κορμού και πρωτοχρησιμοποιήθηκε για την ακινητοποίηση της Α.Μ.Σ.Σ. πολυομυελιτιδικών ασθενών, που είχαν υποστεί αρθρόδεση, λόγω παράλυσης του αυχένα. Αργότερα η χρήση του halo επεκτάθηκε και στην ακινητοποίηση της Α.Μ.Σ.Σ. σε τραυματικές κακώσεις, λοιμώξεις, όγκους, φλεγμονώδεις καταστάσεις, εκφυλιστικές παθήσεις και συγγενείς δυσμορφίες, τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά.

AΡXH ΣΕΛΙΔΑΣ
Υλικό - Μέθοδος: Στην κλινική μας τα τελευταία 4 χρόνια αντιμετωπίσαμε 14 ασθενείς με κατάγματα και κατάγματα - εξαρθρήματα της αυχενικής μοίρας της Σ.Σ. Οι ασθενείς αντιμετωπίσθηκαν με άμεση τοποθέτηση δακτυλίου halo και ανάταξη των καταγμάτων με εφαρμογή κατάλληλης έλξης. Από αυτούς 11 ήταν άνδρες και 3 γυναίκες. Η ηλικία τους κυμαινόταν από 17 - 83 ετών (Μ.Ο.: 47,1 έτη). Από τους ασθενείς αυτούς, 9 είχαν υποστεί κατάγματα - εξαρθρήματα, 4 μόνο ασταθή κατάγματα και 1 εξάρθρημα Α4-Α5. Η νευρολογική κατάσταση σε 2 ασθενείς ήταν τύπου D κατά Frankel και των υπολοίπων ήταν τύπου Ε.
Αμέσως μετά την εισαγωγή του ασθενούς στο νοσοκομείο, τον έλεγχο της γενικής του κατάστασης και την κλινική | ακτινολογική διαπίστωση της κάκωσης της Α.Μ.Σ.Σ., γινόταν η εφαρμογή στεφάνης halo, η οποία στηριζόταν με 4 βίδες που τοποθετούνταν διαδερμικά υπό τοπική αναισθησία, 2 στα υπερόφρια τόξα (μετωπιαία χώρα) και 2 στις κροταφικές χώρες, πίσω και πάνω από τα πτερύγια των ώτων

(eik 3: Ασθενής με συσκευή halo - πρόσθια άποψη),

(eik 4: Ασθενής με συσκευή halo - πλάγια άποψη).
Αμέσως μετά εφαρμοζόταν προοδευτική έλξη δια μέσου της στεφάνης, με άλλοτε άλλο βάρος, ανάλογα με το είδος της κάκωσης και το ύψος της στην Α.Μ.Σ.Σ., μέχρι την επίτευξη ανάταξης. Σε όλο αυτό το διάστημα, λαμβάνονταν ανά μισή ώρα πλάγιες ακτινογραφίες της Α.Μ.Σ.Σ. ενώ παράλληλα υπήρχε και στενή παρακολούθηση της νευρολογικής κατάστασης του ασθενούς.
Μεταξύ 8ης και 14ης ημέρας, γινόταν εφαρμογή του ειδικού θωρακικού κηδεμόνα στήριξης της στεφάνης halo

(eik 5: Θωρακικός κηδεμόνας στήριξης της στεφάνης halo)
και προοδευτική κινητοποίηση του ασθενούς. Η διάρκεια νοσηλείας των ασθενών ήταν από 14 έως 24 ημέρες (Μ.Ο.: 17,6 ημέρες).
Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, όλοι οι ασθενείς επαρακολουθούντο στα Ε.Ι. της Κλινικής με κλινικό και ακτινολογικό έλεγχο ανά εβδομάδα για τις πρώτες 30 ημέρες και κατόπιν ανά μήνα, έως το τέλος της θεραπείας.
Η συσκευή halo παρέμενε συνολικά στον άρρωστο για χρονικό διάστημα 12 εβδομάδων, οπότε και γινόταν η αντικατάστασή της από έναν κηδεμόνα Α.Μ.Σ.Σ. μέχρι τη συμπλήρωση 6 μηνών. Στο σημείο αυτό γινόταν δυναμικός ακτινολογικός έλεγχος για την επιβεβαίωση της σταθερότητας της Α.Μ.Σ.Σ., που σήμαινε και την ολοκλήρωση της θεραπείας.

AΡXH ΣΕΛΙΔΑΣ
Αποτελέσματα: Σε ένδεκα ασθενείς η θεραπεία ολοκληρώθηκε μέχρι την πλήρη πώρωση των καταγμάτων χωρίς να γίνει αλλαγή μεθόδου.

Περίπτωση 1η:

(eik 6: Μονόπλευρο εξάρθρημα Α2-Α3, με ελαφρά συμπίεση και κάταγμα τύπου "δακρυσταγόνας" του Α5 - eik 7: Ανάταξη και εφαρμογή συσκευής halo -

eik 8: Ικανοποιητικό αποτέλεσμα 6 μήνες μετά τον τραυματισμό -
eik 9: Δυναμικός ακτινολογικός έλεγχος του ίδιου ασθενή 6 μήνες μετά τον τραυματισμό). Ένας ασθενής πέθανε από συνοδό σοβαρό τραυματισμό κρανίου 6 εβδομάδες μετά την εισαγωγή του στο νοσοκομείο. Δύο άλλοι ασθενείς χρειάσθηκαν δεύτερο χειρισμό και διόρθωση της πρώτης ανάταξης των καταγμάτων, χωρίς να απαιτηθεί η αφαίρεση της συσκευής μέχρι την ολοκλήρωση της θεραπείας τους. Σε μιαν άλλη ασθενή απαιτήθηκε χειρουργική ανάταξη και σταθεροποίηση του κατάγματος - εξαρθρήματος του Α2-Α3 2 μήνες μετά τον τραυματισμό, συνεπεία όψιμης παρεκτόπισης του κατάγματος.

Περίπτωση 2η:

(eik 10: Κάταγμα - εξάρθρημα Α2-Α3 τύπου hangman - eik 11: Ανάταξη και εφαρμογή συσκευής halo -

eik 12: Ακτινολογική εικόνα 6 εβδομάδες μετά τον τραυματισμό -
eik 13: Όψιμη παρεκτόπιση της βλάβης την 8η εβδομάδα).
Κανένας ασθενής δεν παρουσίασε επιδείνωση της αρχικής νευρολογικής του κατάστασης, ενώ 2 ασθενείς βελτιώθηκαν νευρολογικά. Στη σειρά μας δεν είχαμε καμιά περίπτωση επιπολής φλεγμονής των βελονών σε κανέναν ασθενή. Υπήρξε όμως περίπτωση ασθενούς που εμφάνισε εκτεταμένο υποδόριο αιμάτωμα στο τριχωτό της κεφαλής, το οποίο αργότερα παρουσίασε φλεγμονή και διαπύηση. Δεν μπορεί όμως να συσχετισθεί άμεσα με την τοποθέτηση των βελονών στήριξης της στεφάνης halo, αφού η ασθενής αυτή έφερε ένα πολύ μεγάλο ρυπαρό θλαστικό τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής.

AΡXH ΣΕΛΙΔΑΣ
Συμπερασματικά, η συσκευή halo είναι μια απλή, γρήγορη και ασφαλής μέθοδος για την πρώιμη ανάταξη και σταθεροποίηση των ασταθών κακώσεων της Α.Μ.Σ.Σ. Με τη σωστή εφαρμογή της μπορεί κανείς να αποφύγει τα προβλήματα που είναι συνυφασμένα
α) με τη μακρόχρονη κατάκλιση ενός ασθενούς που αντιμετωπίζεται συντηρητικά με έλξη και εν συνεχεία με εφαρμογή δύσχρηστων κηδεμόνων και
β) με μια χειρουργική επέμβαση σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή, που απαιτεί ιδιαίτερη χειρουργική εμπειρία.
Χρειάζεται παρ' όλ' αυτά μεγάλη προσοχή στην ακριβή εφαρμογή της μεθόδου και σωστή παρακολούθηση ώστε να αποφευχθούν επιπλοκές, όπως η αιμορραγία, η επιπολής φλεγμονή και η χαλάρωση των βελονών, οι τοπικές δερματικές νεκρώσεις από κακή εφαρμογή του θωρακικού κηδεμόνα, και κυρίως η απώλεια της ανάταξης.

---

Αποστολή Ερωτήσεων και Σχολίων.	Aπαντήσεις των Συγγραφέων και Συζήτηση

---